-Reymund Titong
KABANKALAN CITY, Negros Occidental — Kapin 40 ka mga mangunguma nga pamilya ukon “farming families” ang direkta nga gaka-apektuhan sang ‘armyworm infestation’ sa Sitio Aglahog 1, Barangay San Antonio, syudad sang Himamaylan.
Sandig naman sa report ni Ann Merano, isa ka development worker sang “Paghida-et sa Kauswagan” Development Group Incorporated (PDG, Inc.), may gina-himo na nga mga tikang ang mga Mangunguma nga traditional kag modern pest control nga pamaagi, apang kulang sa giyapon bangud man sa kakulangan sang mga kagamitan.
Dugang pa ni Merano, nga ginabulubanta yara sa 80-ektaryas nga talamnan sang mais ang apektado sang pag pang-ataki sang armyworm sa ila lugar, naga naga-apekto sa 40 ka mga pamilya nga mangunguma.
Pahayag ni Jojo Garsola, isa ka mangunguma kag indigenous people (IP) leader sa syudad, iya ginakabal-an ang epekto sang pagpang-ataki sang peste sa ila mga pananum nga ginasigahom nga maga-gamay ang ila produksyon sang mais, nga ila gina kusiderar nga “staple food” kag ila gina-kwaan sang ila pang adlaw-adlaw nga kinahanglanon.
Sa karun, nagapanawagan ang mga mangunguma sang interbensyon sang lokal nga panguluhan sang Himamaylan, paagi sa paghatag sang mga non-chemical pest control, paghatag sang bulig teknikal sa pest management practices, kag iban pa nga nagakaigo nga bulig.
Madumduman nga ang Himamaylan ang isa man sa mga na-apektuhan sang El Nino phenomenon sa Negros Occidental nga may masobra P13 million nga na rekord nga kahilatan sa sektor sang agrikultura.*
