Reymund Titong
KABANKALAN CITY, Negros Occidental — Indi pa handa ang banwa sang Cauayan agud mangin isa ka syudad, bangud sang pila ka konsiderasyon, isa na diri ang pangabuhian sang mga residente.
Sa interview kay Mayor John Rey Tabujara, iya ginako nga indi pa kwalipikado ang iya banwa nga mangin isa ka syudad bangud sa magamay nga local income sini nga yara lang nagadalagan sa 35-40 milyones pesos kada tuig.
Para sa iya, kun ang basehan lamang ang populasyon kag land area, sulod diri nga kwalipikasyon ang banwa, apang ang local income ang indi malab-ot ang requisito nga P100 milyon pesos.
Base sa section 450 sang Local Government Code nga gin-amyendahan sang Republic Act 11683 sang April 10, 2022, ang isa ka banwa ang kwalipikado nga mag-apply sa pagka-syudad kun ang lokal nga kita sang lugar ang nagalab-ot sa P100 million pesos sa duwa ka sunod-sunod nga tuig. Kag kon ini may ara sang bisan isa sa mga masunod nga requisito:
- Land territory nga may 100 square kilometers, nga ginpanghimatud-an sang Land Management Bureau.
- Populasyon nga ini magnubo sa 150,000 ka pumoluyo, nga ginpanghimatud-an sang Philippine Statistics Authority (PSA).
Isa man nga problema kun nga-a magamay lamang ang ila local income, amo bangud nga pangabuhian sang mga residente nga naga sandig lamang sa pagpangisda kag pagpanguma, suno kay Tabujara.
Dugang pa niya, kinahanglan pa sang mas agrisibo nga industrialisasyon agud mas mabuligan pa gid ang banwa nga madugangan ang ila lokal nga kita, mga trabaho, investments, kag iban pa.
Samtang, kun National Tax Allocation (NTA) naman sang banwa bilang isa ka 1st class nga munisipalaidad sang Negros Occidental, ang paga-estoryahan, nagalab-ot ini sa masobra P500 milyones kada tuig.
Isa man nga nagakakita sang mga pumuluyo nga problema kun mangin syudad ang ila banwa, amo ang pagmahal sang mga balaklon. -BNFM Kabankalan
